O Miodragu Azanjcu

“Prema popisu ostavštine prevashodno izvođač i tumač najčistijih gramatičara evropske umetnosti – Baha i Mocarta. Međutim, i kao izvođač i kao pedagog, bio sam pristalica onoga što je Isidora Sekulić označila kao “metafizički sluh”. Naime, mislim da je muzika, kao i svekolika umetnost, oblast nadahnuća, što će reći udahnuća i izdahnuća božanskih spoznaja.”

“Najličnija mi je umetnička i pedagoška maksima: ono što udišeš to i izdišeš. Ako udišeš Boga, Njega i izdišeš, ako udišeš đavola, njime se i dičiš. Zar to nije alfa i omega, bukvar i filozofija svakolike muzike, posebno flautske umetnosti? Srpska umetnost flaute bila je rukovođena ovom maksimom”.

Miodrag Azanjac je rođen 1932. godine u Kragujevcu. Maturirao je 1951. godine u Prvoj muškoj gimnaziji u Beogradu. Srednju muzičku školu i Muzičku Akademiju u Beogradu završio je 1958. godine u klasi profesora Jakova Srejovića sa odličnim uspehom iz glavnog predmeta, kao jedan od najsposobnijih studenata flaute.

Školske 1961/62. godine koristi stipendiju francuske vlade, boravi u Parizu i pohađa nastavu kod poznatog profesora Pariskog konzervatorijuma Gastona Krinela. U toku leta 1967. godine boravio je u Sieni (Academia Chigiana) kod čuvenog flautiste Severina Gazelonia.

Još kao student primljen je u orkestar Beogradske filharmonije u kome je vrlo brzo postao prvi flautista. U Filharmoniji je ostao sve do 1970. god. kada prelazi u muzičku školu “Mokranjac” u Beogradu za stalnog nastavnika flaute. Uporedo sa radom u školi "Mokranjac", predaje flautu i u muzičkoj školi “Dr Miloje Milojević” u Kragujevcu, a 1974. god. postaje i njen direktor. Godine 1976. Miodrag Azanjac je izabran za docenta za flautu na Fakultetu muzičke umetnosti u Beogradu.

Celokupna umetnička delatnost Miodraga Azanjca odvija se u više pravaca. Delovao je kao koncertni solista, kao vrsni kamerni muzičar (član nekoliko kamernih ansambala), orkestarski muzičar, a poslednjih godina kao umetnički rukovodilac ansambla “Hor flauta” čiji je i osnivač.

Njegova koncertna delatnost počinje još od studentskih dana. Nastupao je kao solista sa brojnim simfonijskim i kamernim orkestrima, solo sa čembalom ili klavirom, u Beogradu i u drugim gradovima Srbije i Jugoslavije. Naročito su bili zapaženi njegovi nastupi u muzičkim emisijama Radio Beograda.Sa velikim uspehom je izvodio dela baroka, klasike, kao i kompozicije savremenih autora –stranih i domaćih. Prvi je flautista koji je kod nas izveo ciklus Bahovih i Hendlovih sonata, što je imalo velikog odjeka u našoj muzičkoj javnosti, a od muzičke kritike izuzetno pohvaljeno. Veliki broj kompozicija iz flautskog repertoara snimio je za potrebe Radio Begrada, među kojima se posebno ističu dela za solo flautu, flautu i čembalo, kao i više koncerata za flautu i orkestar.

Repertoar Miodraga Azanjca je vrlo bogat i zastupljeni su mnogi autori različitih epoha i stilova; Hendl, Bah, Vivaldi, Kupren, Mocart, Hindemit, Žolive, Debisi, Konjović, Josif, Vauda i drugi.U izdanju PGP-RTB štampan je u kompletu od deset ploča izvođački opus Miodraga Azanjca pod nazivom “Umetnost flaute”.
Među brojnim kritikama moglo se pročitati:
... “Miodrag Azanjac je svakako najaktivniji muzički umetnik u Beogradu” (B.Dragutinović)
... “Kao umetnik širokih pogleda njegova umetnost višestruko zrači i obogaćuje naš muzički život” (A.Obradović)
... “Miodrag Azanjac je umetnik svetskog ranga” (S. Nikolajević).
Vrlo plodna i svestrana aktivnost Miodraga Azanjca bila je na polju kamerne muzike. Dugo godina je bio član Beogradskog duvačkog kvinteta i jedan od osnivača ovog našeg uglednog kamernog ansambla sa kojim je nastupao u mnogim evropskim i jugoslovenskim gradovima izvodeći dela domaćih i stranih autora. Kvinteti Ljubice Marić, Enrika Josifa i Milana Ristića snimljeni su na pločama u izdanju PGP-RTB. Miodrag Azanjac je bio član i jedan od osnivača kamerne grupe “Musica Humana” sa kojom je tokom četiri godine saradnje nastupao na brojnim koncertima.

Značajna i nezaobilazna je delatnost Azanjca kao orkestarskog umetnika u gotovo svim beogradskim orkestrima; Beogradskoj filharmoniji, orkestru beogradske opere, Simfonijskom orkestru RTV Beograd, u kojima je godinama svirao prvu flautu i gostovao širom Evrope.
Za doprinos muzičkom stvaralaštvu u Beogradu i Srbiji, u oblasti koncertne i kamerne aktivnosti, Miodrag Azanjac je dobio sledeće nagrade:
- Oktobarsku nagradu grada Beograda – Kao član Beogradskog duvačkog kvinteta, za umetničku aktivnost u 1970. godini.
- Nagradu Udruženja muzičkih umetnika Srbije – za koncertnu delatnost 1971. godine i kamernu delatnost 1973. godine.
- Prva nagrada Jugoslovenske radio difuzije – za najbolji snimak 1972. godine i kamernu delatnost, odnosno snimak 1966. godine.
- Nagrada Udruženja kompozitora Srbije 1970. godine.
Miodrag Azanjac je 1977. godine osnovao Hor flauta sastavljen od učenika i profesora srednjih muzičkih škola i studenata FMU. On je umetnički rukovodilac i dirigent ansambla koji je nastupao na velikom broju koncerata u Beogradu, Srbiji, na Opatijskoj tribini, televiziji i na koncertima u organizaciji Radio Beograda. Veći broj kompozicija pisanih za ovaj ansambl snimljen je za potrebe Radio Televizije Beograd. Muzička javnost i kritika su podržavale i pratile delovanje Hora flauta od njegovog osnivanja i u vremenu kada je ansambl stekao punu afirmaciju i postao značajno muzičko telo u našoj sredini.
U okviru umetničko – istraživačke delatnosti treba istaći esejistički rad “Mitos i logos”, predavanje na temu “Vreme flaute”, predavanja u okviru emisija Trećeg programa Radio Beograda i učestvovanje na Devetom međunarodnom kongresu za estetiku u Dubrovniku 1980. godine.

Kako je već lepo zapisano, iza Miodraga Azanjca “nanizano je prebogato muzičko vreme (od Baha do današnjih dana), kojim nas je do juče ovaj samotnički pesnik nadahnjivao. Njegovo plamsamje, gorenje, izgaranje, otvorilo nam je čula i već je danas umetničko zaduženje”. Njegova umetnost “sazdana je na sintezi zrele muzikalnosti, tehničke perfekcije i dubokog doživljaja muzike. Zato se baš flautista Azanjac ubraja među, bez sumnje, najbolje jugoslovenske umetnike i umetnike svetskog ranga. On je, kako je dobro zapaženo, Čarobna frula naših dana”.

Decenijama, profesor Miodrag Azanjac pisao je eseje o flauti i muzičkom stvaralaštvu, ali je bio poznat i kao vrsni polemičar. Osim eseja i polemike do sada je u mnogim časopisima, zbornicima i listovima objavio brojne razgovore. Deo njegovog spisateljskog opusa prikupljen je u knjizi “Srpska umetnost flaute”.